استارتاپ xAI، شرکت وابسته به ایلان ماسک، امکان «پیشنهاد ویرایش» را برای همهی کاربران Grokipedia فراهم کرد. این دانشنامهی هوش مصنوعی پس از راهاندازی در اکتبر ۲۰۲۵ (اواسط مهر) با حدود ۸۰۰ هزار مقاله کار خودش را شروع کرد. در ابتدا شما فقط میتوانستید مقالات آن را مشاهده کنید، اما در نسخه دوم میتوانید خودتان پیشنهاد ویرایش و اصلاح ارسال کنید.
جدیدترین اخبار تکنولوژی هوش مصنوعی و شبکههای اجتماعی را در نامبرلند بخوانید.
به گزارش The Verge، این تغییر نهتنها کیفیت دایرهالمعارف را بالا نبرده، بلکه ساختاری نامنظم، غیردقیق و آمادهی سوءاستفاده ایجاد کرده است. بر خلاف ویکیپدیا که دارای دفترچه قوانین و تاریخچه ویرایش شفاف است؛ در گراکیپدیا تقریباً هیچکدام از اینها وجود ندارد. تغییراتِ پذیرفتهشده به خود مقاله اختصاص دارند؛ نه به نشاندادن اینکه دقیقاً چه تغییری، توسط چه کسی و چرا انجام شده است.
نحوه ویرایش در گراکی پدیا بسیار ساده است: کاربر بخشی از متن را انتخاب میکند، گزینه «Suggest Edit» را میزند و با پر کردن فرم پیشنهادی و امکان ارائه منابع، پیشنهاد خود را ثبت میکند. سپس هوش مصنوعی Grok تصمیم میگیرد که آیا ویرایش اعمال شود یا خیر. هیچگونه بازبینی یا نظارت انسانی وجود ندارد.
پیشنهاد ویرایش گراکیپدیا چه خطری دارد؟
این شیوه نهتنها شفاف نیست، بلکه ضوابط و استانداردهای روشنی هم ندارد. دستکم ۲۲٬۳۱۹ ویرایش پذیرفته شدهاند، اما کاربر هیچ راهی برای دیدن فهرست کامل یا مقایسهی نسخهها ندارد. تنها یک بخش کوچک روی صفحه اصلی وجود دارد که برخی تغییرات اخیر را نشان میدهد و آن هم نه با جزئیات.
نتیجهی قابلیت مذکور آن است که موضوعات حساس مثل بیوگرافی افراد مشهور یا مباحث تاریخی و دینی در معرض ویرایشهای غیردقیق و گاه مغرضانه قرار گرفتهاند. بهعنوان مثال، پیشنهادهایی درباره فرزند تراجنسی ماسک یا بازنویسی مطالب درباره هولوکاست مطرح شدهاند. تصمیمگیری گراک برای پذیرش یا رد این پیشنهادها گاهی با تناقض همراه بوده است.
به بیان دیگر، هدف اولیهی Grokipedia که ایجاد دانشنامهای پایدار و قابل اعتماد برای دانش بشر بود، اکنون تحت تأثیر سیستمی قرار گرفته است که شفافیت و انسجام لازم برای دستیابی به چنین هدفی ندارد. آنچه قرار بود رقیب جدی ویکیپدیا باشد، به بستری برای سردرگمی اطلاعات و ویرایشهای زیرپوستی تبدیل شده است.
در سوی دیگر دنیای AI، رونمایی از هوش مصنوعی Mistral 3 رقیب قدرتمندی را در برابر مدلهای متنبازی همچون دیپسیک، Kimi و Qwen قرار داده است.
